Wie doet wat, en wie doet er (n)iets aan?

'Weg met passieve zinnen!' Dat is tekstadvies dat ik dikwijls geef en nog veel meer zelf in praktijk breng. Passieve zinnen zijn stroef en afstandelijk. Voor een vlotte tekst moet je mensen dingen laten doen, niet gewoon beschrijven wat er gebeurd is.

Dat vraagt natuurlijk wel wat meer denk- of opzoekingswerk. Je moet namelijk weten wie iets gedaan heeft. Een passieve zin is een trucje om te verbergen dat je dat niet weet. Maar toch is het belangrijk - zeker in nieuwsberichten.

Een tijd geleden zag ik een voordracht van Jackson Katz, waarin hij uitlegt waarom dat belangrijk is. Katz is gespecialiseerd in genderrelaties, rolpatronen, ongelijkheid, enzovoort. Zijn voorbeeld ging over een man die zijn vrouw mishandelt. 'Vrouw wordt mishandeld door echtgenoot' verschuift de aandacht van de dader naar het slachtoffer. Als je het zo bekijkt, betekent 'vrouw wordt mishandeld' wat de focus betreft hetzelfde. En dan is de stap klein om het over 'de mishandelde vrouw' te hebben, alsof dat een fenomeen is dat op zichzelf bestaat, alsof daar geen dader aan te pas komt.

Daar moest ik aan denken toen ik vanmorgen de Metro las. 'Mishandelde migranten worden geëvacueerd uit Libië' stond er in het groot. De eerste alinea staat ook vol passieve zinnen. Gevolg: de daders verdwijnen uit het beeld. Volledig zelfs, want de rest van het artikel gaat enkel nog over hoe de evacuaties georganiseerd worden. Geen woord over vervolging van de daders, over hoe ze erin slagen om al die wreedheden te begaan, niets van dat alles. Ook geen reactie van onze staatssecretaris voor Asiel en Migratie, trouwens, over wat hij dan precies zo veilig vindt aan Libië dat hij vluchtelingen daar wil houden.

En als al die kwetsbare mensen naar ergens anders gebracht zijn, wie zal dan over hun veiligheid waken en hen menswaardig opvangen? Ook positief 'daderschap' verdient aandacht!

Zonder moeite altijd op de hoogte van de (politieke) actualiteit

Sommige mensen hebben al de indruk dat ik hele dagen niets anders doe dan facebooken en googelen, omdat ik dikwijls een van de eersten ben om bepaalde info (verder) te delen. Uitleggen hoe dat werkt, helpt mensen niet altijd van dat idee af, maar ik heb dus wel degelijk nog tijd over om iets anders te doen. Het is namelijk helemaal niet moeilijk om op de hoogte te blijven. De truc is dat je het internet voor jou laat werken.

Verslagen van schepencollege, gemeenteraad, enz.

Als je gemeentebestuur een beetje modern is en (dus) transparant wil zijn, dan staan de verslagen van de gemeenteraad en misschien zelfs van het schepencollege op de gemeentelijke website. In een echt moderne stad of gemeente kun je je abonneren op die verslagen, maar op z’n minst vind je de verslagen gewoon online. Waarschijnlijk is dat wel op een pagina vol links. Onthouden wat je al bekeken hebt, is niet eenvoudig. Gelukkig bestaat er een website die dat in jouw plaats doet: changedetection.com. Vul het adres in van de pagina waar je de verslagen vindt, en ze mailen je zodra er iets aan die pagina verandert. Als je het ‘log’ bekijkt, zie je dan in gele fluo wat erbij gekomen is. Wat verwijderd is, staat daar nog als doorstreepte tekst.
(Dat werkt niet altijd even goed, soms krijg je meerdere mails voor dezelfde wijziging, maar het is nog altijd beter dan het allemaal zelf bijhouden.)

Stap 1: de url en je mailadres invullen

Stap 2: bedenk een naam zodat je weet waarover de mails gaan

Nieuws over je gemeente

Op google.be/alerts kun je je abonneren op links naar artikels over trefwoorden naar keuze. Ik woon in Harelbeke, dus heb ik me geabonneerd op artikels waar ‘Harelbeke’ in voorkomt. De links die je krijgt, komen van krantensites en tv-zenders met een nieuwsredactie.

Trefwoord en mailadres invullen is voldoende, maar je kunt ook extra opties instellen

Veel nieuwssites stoppen een deel van hun artikels achter een ‘betaalmuur’ of ‘paywall’. Hoe geraak je daar dan aan? Humo werkt samen met Blendle, een ‘online krantenkiosk’ waar je wat geld op je account kunt zetten om zo te betalen voor individuele artikels. Dat is makkelijk. Bij krantensites is het de vervelende gewoonte dat je alleen met een abonnement toegang krijgt. Soms vind je wel een bijna identiek artikel als je de titel even googelt. De Morgen en Het Laatste Nieuws zijn online halve doorslagjes van elkaar, en er zijn online evenveel gelijkenissen tussen De Standaard en Het Nieuwsblad, maar ze schermen niet altijd dezelfde artikels af. Of misschien vind je bij de zoekresultaten wel het persbericht waar de artikels op gebaseerd zijn.

Een andere manier om lokaal nieuws te volgen, is via Facebook. Ik heb het niet gecontroleerd, maar de kans is groot dat er echt voor élke gemeente een pagina is met ‘Al het nieuws uit …’. En normaal gezien heeft ook je gemeente(bestuur) een pagina waar allerlei nuttige nieuwtjes op passeren.

Facebookpagina’s volgen die je niet leuk vindt

Uitkomen voor je politieke voorkeur ligt soms wat gevoelig. Bovendien kun je kritiek krijgen als je een ‘verkeerde’ pagina ‘leuk vindt’. Gelukkig kun je pagina’s volgen zonder dat je tot de fanclub behoort. Zo kun je de updates van alle lokale partijen in je nieuwsoverzicht laten passeren en moet je er dus niet meer zelf naar op zoek gaan. Alle reclame voor barbecues en kermisstandjes moet je er dan wel bij nemen.

Als je gemeente groot genoeg is (of als de plaatselijke mandatarissen genoeg grootheidswaanzin hebben), kun je zo ook pagina’s van individuele mandatarissen volgen.

Raar hoe de 'Meer over ...' werkt bij Het Nieuwsblad

Als je online een artikel leest van Het Nieuwsblad krijg je onderaan een aantal links naar artikels over gelijkaardige onderwerpen. Niets ongewoons, dat doet elke nieuwssite. Hoe meer gelezen artikels, hoe meer getoonde advertenties en dus hoe hoger de inkomsten.

Alleen snap ik niet goed hoe 'gelijkaardige onderwerpen' gedefinieerd is. Kijk bijvoorbeeld naar het volgende artikel.

http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20171009_03122816

Nu moet je eens kijken:

• Open VLD staat in de titel, in de inleiding, in het artikel én bij de trefwoorden.
• Komen aan het woord: Daniel Baquelaine (MR), Vincent van Quickenborne (Open VLD) en Sonja Becq (CD&V).
• Het gaat over arbeid, over zware beroepen, over hoe de opvattingen van vakbonden verschillen van die van werkgevers en bij uitbreiding van die van Open VLD.
• N-VA komt welgeteld één keer voor in het artikel, in het zinnetje "N-VA en CD&V zijn minder uitgesproken, maar in regeringskringen is te horen dat ook zij op die lijn zitten."

Wat vinden we bij de trefwoorden? Wel N-VA, niet CD&V. En in welk onderwerp zou de lezer/es van dit artikel het meest geïnteresseerd zijn? N-VA, natuurlijk! Is dat om goed te maken dat ze in het artikel niet aan het woord komen, misschien?

Verdachte beschrijving van een verdacht overlijden

Of een overlijden verdacht is of niet, dat is een inschatting. Uit vaststellingen kan dus niet blijken dat het over een verdacht overlijden gaat. Op basis van die vaststellingen kunnen de onderzoekers wel besluiten dat het om een verdacht overlijden gaat zodat de zaak verder onderzocht wordt.

Over dassen, slecht Nederlands en een foute zondenbok

Je zou Metro van slechte wil kunnen beschuldigen. 'Rogue One' heeft een vrouw in de hoofdrol en bewijst dat dat geen obstakel is voor (financieel) succes. Zo doorprikt de prent een hardnekkige Hollywoodmythe. De titel van dit artikel insinueert nu dat de film Disney ten gronde richtte. Met een omzet van 14,8 miljard dollar is dat nochtans alles behalve het geval.

Als er al iets of iemand Disney de das omdeed, was het orkaan Matthew. 'Rogue One' bracht geld op, Matthew bracht alleen maar schade toe, en toch is het niet de orkaan die de titel haalt. Met wat slechte wil kun je opmerken dat de misogynie van Metro wel érg ver gaat. Oké, misschien wel met véél slechte wil. Maar toch.

Maar voor de duidelijkheid: er is dus niemand de das omgedaan. 'Minder winst dan verwacht' is hooguit tegenslag. De das uit die uitdrukking zou verwijzen naar de strop van een galg. Als je een bedrijf de das omdoet, zou het op z'n minst failliet moeten zijn. Ferm overdreven titel dus.

https://onzetaal.nl/taaladvies/iemand-de-das-omdoen

Metro doet aan whitewashing

Grote titel op de site van Het Nieuwsblad: eindelijk weten we waarom zoveel animatiefiguren witte handschoenen dragen. Metro nam het bericht over, maar liet een opvallend deel van het verhaal weg.

Dit is de versie van Het Nieuwsblad.

http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170205_02713571

En dit is de ingekorte versie die in Metro verscheen.

http://krant.metrotime.be/?#Metro/NL/web,2017-02-07,ALL|ME_KRANT,2017-02-07,ALL,1|8

Racisme? Nooit van gehoord, jong.

Zich opmaken

West-Vlaanderen 'maakt zich ook voor sluiting Calais. Wat betekent dat? Zelf een kamp bouwen, om menselijke opvang te kunnen bieden? Klaarstaan om zorg te kunnen bieden, om minderjarigen te begeleiden en hen uit de klauwen van mensensmokkelaars te houden? Of gaat het over meer grenscontroles, meer repressie, géén opvang, en dus juist minder menselijkheid? En wat zal dat betekenen voor Decaluwé, als hij zo openlijk de rechten van die mensen schendt?

Opmerkelijke titel belicht irrelevant detail

'Veearts uit Henegouwen kan Eandis-deal blokkeren' staat er op de website van Het Nieuwsblad. Huh, een veearts? Wat kan die daar nu mee te maken hebben? Dat de man in kwestie burgemeester is, is blijkbaar maar een detail - terwijl dat juist de functie is waardoor hij invloed heeft in die deal.

Nu ja, missie geslaagd: ik heb geklikt, en dat is goed voor de reclame-inkomsten.

http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20160929_02492037

Dubieuze onvolledigheid maakt verdacht

Welke dubieuze houding? En waarover gaat dat? Het kan wel zo zijn dat Facebook zich in een bepaalde kwestie dubieus opstelt, maar hier zou enige verduidelijking toch op zijn plaats zijn.

Buurtbewoners Goudwinde klagen over lawaai en achtergelaten afval

Of: hoe pers en politiek meehuilen met de wolven

HARELBEKE - Een speelplein is een verzamelplaats voor kinderen en jongeren, en dat aan de verkaveling Goudwinde brengt zijn investering op, want het is populair. Dat is echter niet naar de zin van de buurtbewoners. Zij klagen over achtergelaten afval en geluidsoverlast. Het is hen ook een doorn in het oog dat de jongeren bij regenweer in de hal van het gebouw schuilen.

In en rond de verkaveling Goudwinde komen regelmatig jongeren samen, onder wie vooral tieners uit de regio. Buurtbewoners vinden dat dat niet kan. Oppositieraadslid Eric Kerckhof (CD&V) koos de kant van de verzuring en kaartte het 'probleem' aan op de gemeenteraad. "Die jongeren laten afval achter, maken lawaai en schuilen bij regenweer in de hal van de appartementsgebouwen. De bewoners zijn hier helemaal niet mee opgezet," zegt Kerckhof.

Het stadsbestuur van Harelbeke en de politie bevestigen dat ze van de situatie op de hoogte zijn. Sinds enkele maanden houdt de politie zelfs extra controles in de buurt. "Die jongeren zijn gekend bij ons," zegt Jean-Louis Dalle, korpschef van de politiezone Gavers. “Het zijn jongeren uit de streek, onder wie ook mensen uit Kortrijk. Ze spreken af om er te chillen, te voetballen en er rond te hangen." Op zich doen ze dus niets verkeerd, maar afval hoort in de vuilnisbak en lawaai kan weleens vervelend zijn.

Aan voor de hand liggende oplossingen als extra vuilnisbakken, een afdak en bemiddeling met de buurtbewoners zelf werd er al die maanden blijkbaar niet gedacht. Ofwel was er het budget niet voor, maar Kerckhof verzuimde dat aan te klagen. Goedkoop scoren bij mensen die wél mogen stemmen in Harelbeke brengt immers meer op.



Oorspronkelijke versie: http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20160913_02467208

Over toewijzing van verantwoordelijkheid

'Per ongeluk' staat er, alsof het om een pietluttig akkefietje gaat. En 'de toerist had een asielaanvraag ingevuld'. Terwijl het om een grove nalatigheid gaat, en de verantwoordelijke blijft volledig buiten beeld. Het probleem is niet dat die toerist een verkeerd document ondertekende, maar dat iemand het hem voorgelegd heeft. Zonder tolk in te schakelen, zonder te luisteren, zonder uitleg.

Vegetariërs, veganisten, restaurantbezoekers: één pot nat?

'Rechtse betogers gewapend met worsten (!) vallen vegetariërs aan' staat er op nieuwsblad.be. Die vlag dekt blijkbaar niet de lading, want in het artikel gaat het over 'extreem-rechtse actievoerders'. Ze vielen ook niet noodzakelijk vegetariërs aan, maar de bezoekers van een veganistisch restaurant. Het is ook niet omdat je een frituur bezoekt dat je enkel frieten eet, hé. Wat rechtse extremisten tegen vegetariërs of veganisten hebben, wordt niet duidelijk.

Verderop in het artikeltje verklaart een uitbater van het restaurant dat zowel buurtbewoners als de politie hen verwijten maakten 'omdat ze daar niet thuishoren'. Mogelijke verklaringen voor die uitlatingen moeten we gaan zoeken in de bronnen: BBC en The Guardian. BBC.com vermeldt het volgende: 'The Kiwi cafe is in a traditional part of old Tbilisi, and is popular among young people sporting unconventional hairstyles, tattoos and body piercings.' Op stuff.co.nz wordt nog een andere uitleg gegeven: 'Kiwi Cafe is a counterculture-style gathering place that opened in Tbilisi about a year ago. It is popular with foreigners and employs foreign, English-speaking staff as well as Georgians.'

Ook interessant, trouwens: als je de titels bekijkt van Engelstalige artikels over dit verhaal wordt er nogal wat twijfel gezaaid. De woorden 'neonazi's' en 'extreem-rechts' staan hier en daar tussen aanhalingstekens, en het zou maar 'allegedly' over een aanval gaan.

Onderzoek ziet meest voor de hand liggende verklaring over het hoofd

Sommige mensen vinden hun spiegelbeeld mooi maar staan liever niet op foto. Volgens de Poolse psycholoog Robert Zajonc komt dat doordat foto's je vanuit een andere hoek kunnen tonen dan een spiegel. Een meer voor de hand liggende verklaring kan zijn dat een spiegel je in spiegelbeeld toont. Gezichten zijn niet symmetrisch, dus in bepaalde gevallen kan het verschil vrij groot zijn.
Dat mensen het beeld van zichzelf op foto niet gewend zijn, is trouwens een vreemde stelling in het tijdperk van de selfiecultuur.

Aantallen en hun betekenis

Er worden meer geslachtsoperaties uitgevoerd. Wat betekent dat? Dat er meer operaties uitgevoerd worden. Hoe dat komt, dat zou je moeten vragen aan de mensen die de ingreep ondergaan, en eigenlijk ook aan degenen die er niet voor kiezen. Dat laatste is natuurlijk moeilijk, want we weten niet wie er allemaal kampt met genderdysforie, het gevoel dat je geslacht niet overeenkomt met hoe je je voelt. Dat laatste betekent ook dat de inleiding van dit krantenartikel fout is. Het is niet omdat er meer operaties uitgevoerd zijn dat er meer transgenders zijn.

Waarom wordt er gestaakt?

Het lijkt evident, maar toch is het ondertussen bijna uitzonderlijk geworden. Bij stakingen en betogingen focussen nieuwsmedia dikwijls vooral op de eventuele overlast en hinder, op aanvaringen met de politie en op irrelevante meningen over de staking op zich. Waarom er gestaakt wordt, en maatschappelijk of ander debat over die inhoud, komen daardoor minder aan bod. Het gevolg is dat er eerder gesproken wordt over het stakingsrecht, waarbij vooral tegenstanders aan het woord komen. Gelukkig kan het af en toe ook anders, blijkbaar.

Zelfde verhaal, ander nieuws

Claudio Dell'Anno, bekend van Mijn Restaurant, moest voor de rechter verschijnen wegens inbreuken op de arbeidswetgeving. Daar is weinig opzienbarends aan, en het kreeg dus niet veel aandacht in de pers. Er is wél iets opzienbarends aan de manier waarop het geval beschreven wordt, want in Het Nieuwsblad is het een heel ander verhaal dan in Metro.

Het Nieuwsblad	Metro
Claudio Dell'Anno liet verstek gaan	Claudio Dell'Anno is voor de rechter verschenen
Hij riskeert 6 maanden celstraf met uitstel	Hij riskeert 6 maanden celstraf
Reden voor het proces: hij stelde een Nepalese man te werk die niet over een arbeidsvergunning beschikte. 'Bovendien' hield hij loon achter van 'een' werknemer.	Reden voor het proces: hij betaalde de keukenhulp van zijn sterrenrestaurant op onregelmatige basis.

Filmprijsceremonies als vehikel voor sociale kritiek: de pers begint het te zien

Al een hele tijd draaien film- en muziekprijsceremonies zoals de Oscars en de Grammy's niet meer alleen om wie wat wint. Over de 'acceptance speeches' en het rodelopergedoe wordt minstens even veel getweet en geblogd: soms uit waardering, meestal uit verontwaardiging. En meestal gaat het dan niet over de film- of de muziekindustrie op zich, maar bijvoorbeeld over holebi- en transgenderrechten of over racisme en seksisme. Toch wordt dat laatste pas recent opgepikt door de pers, en als het al opgepikt werd, kwam het maar als fait divers aan bod. Gelukkig lijkt er beterschap in zicht, want de Oscarsbladzijde in Metro staat anderhalve kolom stil bij #oscarssowhite.

Privilegeperspectief

Dat duizenden - en wereldwijd zelfs miljoenen - mensen in onmenselijke omstandigheden trachten te overleven, en dat de 'beschaafde' wereld openlijk de mensenrechten schendt, daar kraaien in de mainstreammedia niet veel hanen naar. Nee, de 'migrantencrisis', dat is geen schrijnend gebrek aan empathie. Ook geen illustratie van westers egoïsme of het toppunt van white privilege. De 'echte' crisis 'bedreigt' de Vlaamse kustgemeenten.

Waarom is het alleen in Hollywoodfilms dat we verwende kindjes zo graag op hun bek zien gaan, en dat we hen in het 'echte leven' een podium geven en aan hun lippen hangen?

Een kwestie van perspectief

Het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen stelt dat de eet- en drankprijzen gestegen zijn 'door de invoering van de witte kassa'. Alle respect voor wie nog in de horeca wil werken, en er mogen voor mijn part gerust maatregelen komen om de sector te ondersteunen, maar die voorstelling van zaken is niet helemaal correct, hé. Een juistere titel zou zijn: 'Menu's jarenlang kunstmatig goedkoper door zwartwerk en belastingontduiking'.

Moderne heksenjachten

Media en politiediensten struikelen hoe langer hoe meer over elkaar heen om zo snel mogelijk zoveel mogelijk beelden te verspreiden. Met gevaarlijke gevolgen. Moeten wij - en vooral: moslims - zich veilig voelen in ons land als de mensen met wapens en officiële mandaten de moeite niet doen om onderscheid te maken tussen verdachten en onschuldigen?

"Verkeerde foto op opsporingsbericht doodrijder Merel"

http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20151116_01974349?_section=63260822

"Innocent Woman Mistaken For Suicide Bomber"

https://www.facebook.com/ajplusenglish/videos/647853238689520/

"Onschuldige Marokkaan hardhandig aangepakt door politie"
http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20151125_01988865