Seksisme müss sein, blijkbaar

Ongelofelijk hé: alweer een reclamecampagne die veroordeeld wordt omdat ze seksistisch is en vrouwen als objecten behandelt, maar wat doet Metro? Uiteraard de affiche afbeelden bij het artikel. Want wie is die Jury voor Ethische Praktijken dat ze 'ons' zal verhinderen om naar naakt vrouwenvlees te kijken?

"Mag het dan nu weer over sport gaan?"

2003. Wielrenner Peter Sagan wordt 'maar' tweede in de E3-prijs en probeert dan maar op een andere manier het nieuws te halen: door in het achterwerk van een bloemenmeisje te knijpen. De beelden gaan de wereld rond.

Reactie van dat bloemenmeisje:

"Op zo'n manier wil je de wereldpers echt niet halen", zegt de vrouw.
Zowel voor haar als voor haar vriend mag de hetze stilaan stoppen. "Het is niet plezant. Onmiddellijk na de wedstrijd kreeg hij al een resem sms'jes. Hij bleef er gelukkig rustig onder."
http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/binnenland/1.1592660

Reactie van Sagans ploegleider:

Ploegleider Roberto Amadio omschreef het als volgt: Peter mag dan wel nog jong zijn, maar hij moet begrijpen dat zoiets totaal ongepast is, een echte stommiteit. Een boete of andere straf komt er niet, Peter zal nu zijn lesje wel al geleerd hebben zeker.
http://www.wielernieuws.be/bloemenmeisje-maja-reageert-op-sagans-gedrag/

We zijn nog maar twee jaar later. Het gedrag is nog even ongepast, maar de organisatie van de E3-prijs vindt het toch 'een geslaagde campagne' om het incident nog eens uitgebreid op te rakelen. Zonder haar iets te vragen, ongetwijfeld. Pesten en intimidatie heet dat.

De Vlaamse pers is uiteraard in de wolken: plat seksisme is een ideale manier om op hun Facebookpagina's en websites verhitte discussies te doen losbarsten. Ze noemen die banalisering van ongewenste intimiteiten stuk voor stuk 'pikant', 'ondeugend' en 'prikkelend', en vragen lezers of zij het origineel dan wel ongepast vinden. De pers zelf ziet er alleszins geen graten in, blijkbaar. Een sportredacteur van Het Laatste Nieuws noemt het zelfs 'om duimen en vingers van af te likken'. Griezelig.

Een 'geslaagde' campagne heet dat dan: het affichebeeld gaat razendsnel de wereld rond. Dat de buitenlandse reacties overwegend negatief zijn, komt volgens de organisatie doordat ze het niet begrijpen. Ongewenste intimiteiten zijn nochtans overal ter wereld ongewenste intimiteiten.

"Mag het dan nu weer over sport gaan?" klinkt het ondertussen her en der op sociale media. Want een gesprek over vrouwenrechten, ongewenste intimiteiten, objectificatie en seksualisering, dat is toch allemaal wat zwaar op de hand. En 'het is toch maar om te lachen'. Tot zover onze beschaving, dus: vrouwen en 'hun' problemen zijn 'maar om te lachen', en sport is veel belangrijker.

Meest geklikt: als het maar met seks te maken heeft... (2)

Het Nieuwsblad verstuurt een dagelijkse 'samenvatting' van het nieuws van de dag. Dat kan het nationale nieuws zijn, of het 'belangrijkste' nieuws uit je regio. In elk geval staat er een rubriekje 'Meest geklikt' of 'Veel geklikt' bij, met links naar de populairste berichten van de dag. Dat is natuurlijk een truc om mensen naar de site te lokken, en er is één trend heel duidelijk aanwezig. Ligt het aan het soort nieuws dat Het Nieuwsblad in de kijker zet, of aan de interesses van het lezerspubliek? In ieder geval: er zit een duidelijke rode draad in.
(Dit is zelfs al deel 2. Deel 1 opnieuw bekijken?)

Meest geklikt: als het maar met seks te maken heeft

Het Nieuwsblad verstuurt een dagelijkse 'samenvatting' van het nieuws van de dag. Dat kan het nationale nieuws zijn, of het 'belangrijkste' nieuws uit je regio. In elk geval staat er een rubriekje 'Meest geklikt' bij, met links naar de populairste berichten van de dag. Dat is natuurlijk een truc om mensen naar de site te lokken, en er is één trend heel duidelijk aanwezig. Ligt het aan het soort nieuws dat Het Nieuwsblad in de kijker zet, of aan de interesses van het lezerspubliek? In ieder geval: er zit een duidelijke rode draad in.

TomTom maakt seksistische reclame

Op running.be kreeg de bespreking van het reclamefilmpje een andere titel: 'TomTom scoort met babe'. Uit het artikel blijkt niet op welke manier ze dan wel scoren. Met 191.000 views en amper 310 vind-ik-leuks op YouTube is het nog maar een mager succesje, en blijkbaar gaat het om een 'banned commercial'. Het filmpje wordt dus niet uitgezonden.
Wat verderop in het artikeltje staat de volgende zin:

Omdat vrouwelijk schoon altijd werkt, schakelde de Nederlandse fabrikant de 19-jarige Alexandria Morgan in.

Werkt vrouwelijk schoon altijd? In een reclamefilmpje dat op vrouwen gericht is? Maak daar gerust het volgende van:

Omdat heel wat reclamemakers te lui zijn om origineel uit de hoek te komen en de perverten onder hen er graag voor uitkomen dat ze voyeurs zijn, schakelde de Nederlandse fabrikant Alexandria Morgan in.

 In het filmpje zelf komt de volgende slogan voor: "The joy of running strapless". Ik vraag me af waar dat op slaat. In het filmpje zien we alleen dat cameramensen schaamteloos inzoomen op haar borsten en haar buik, en dat ze met open mond aangestaard wordt door een jongen. Oh joy! Lijkt me inderdaad iets om naar uit te kijken.

Meepraten met de jeugd: male gaze

Het is niet echt meepraten met de jeugd, maar we kunnen de jeugd iets leren.

Is het een nieuwe term? Een nieuw concept? Nee: de theorie dateert al van 1975, uit het tweedegolffeminisme. Laura Mulvey schreef toen over dat 'mannelijke oog' (ik vind de vertaling niet helemaal geslaagd) in Hollywoodfilms. Wat we te zien krijgen en op welke manier, wordt bepaald door de heteroseksuele mannen achter de camera en in de regiestoel.

Als daar in 1975 al over geschreven werd, is het dan ondertussen nog niet verouderd? Verre van. Getuige de 'babeshots' tijdens WK-matchen en de waanzinnige aandacht voor Axelle De Spiegelaere, de focus op het uiterlijk van vrouwelijke artiesten in plaats van op hun muzikaal talent, en de manier waarop borsten het nieuws halen. Of het nu op een podium is tijdens een optreden of in de straten van Kopenhagen: "Hooray, boobies!"
Het fenomeen is diep doorgedrongen in onze cultuur. Zo diep dat zelfs een vrouwenblad als Flair het 'vooral goed gevonden' noemt als twee Belgische studenten een YouTube-hit scoren door een vrouw met een gebodypainte broek de straat op te sturen. Zo diep dat ene Martina Temmerman de terechte vraag om meer vrouwen in de sportjournalistiek wegwuift omdat er 'prangender kwesties inzake diversiteit zijn dan de debattafel van een voetbalprogramma'. Blijkbaar is het wel prangend genoeg om ertegen te reageren, en en passant een hoop onnozele clichés te verkondigen over vrouwen die naar voetbal kijken. En wat ook duidelijk het gevolg is van dat door mannen gedomineerd wereldbeeld: het stevige antwoord van Kristien Hemmerechts en Linda De Win kreeg de clichétitel 'Vrouwen met ballen'.


('Meepraten met de jeugd' is een mailnieuwsbriefje dat ik elke werkdag verstuur naar collega's die wat meer wilden weten over jongerentaal en socialemediaterminologie. Die mails hebben meestal meer met taal dan met mediakritiek te maken, maar dit bericht leek me hier meer thuis te horen dan op mijn andere blog.)

Dit jaar eens festivalreviews over muziek?

Het festivalseizoen begint. De media zullen dus uitgebreid aandacht kunnen besteden aan optredens, aan 'sfeer op de weide', aan carrièreplannen van muziekgroepen, enzovoort. Of worden het weer fotospecials van bikini's en opmerkingen over het uiterlijk van zangeressen? Bij Newsmonkey wijdden ze al twee artikels aan metal, als opwarmertje voor Graspop Metal Meeting, en daar is dat uiterlijk alleszins weer belangrijker dan talent.

16 redenen waarom het geweldig is een metalfan te zijn: in de eerste plaats hebben we de mooiste frontvrouwen. Op de tweede plaats: de mannen - met een foto van Steel Panther, ongetwijfeld de meest seksistische groep op de affiche.

Die '16 redenen' zijn nog enigzins humoristisch opgevat, waarschijnlijk. In The Road to GMM2014: Meisjes aan de macht gaat het dan weer echt over de optredens op Graspop. 'Speciaal' voor de 'dames' in de 'metalminnende gemeenschap': een 'ietwat meisjesachtige GMM-vooruitblik'. Komt als eerste aan de beurt: de borsten van Jill Janus, frontvrouw van Huntress. En dat ze topless dj geweest is. Doro krijgt wat respect voor haar muziek en carrière, maar bij Eluveitie gaat het alweer over de 'ravissante' en 'betoverende' vrouwen in het gezelschap. Bij Collibus, Kylesa en Skillet zijn de vrouwen niet mooi of rondborstig genoeg, dus kan het weer even over de muziek gaan. En ten slotte: Steel Panther. Alweer die meest seksistische groep op de affiche, jawel. Want daar kijken de meisjes naar uit, nietwaar?

WK-seksisme

Een interessant (Engelstalig) artikeltje over hoe de media seksestereotypes in stand houden en versterken, gefocust op reclame voor of in het thema van de wereldbeker voetbal:
"8 Ways World Cup Media Perpetuates Gender Stereotypes" -- The Representation Project

En dit is ook bizar: "Hoe vindt die cameraman toch altijd die babes in de tribune op het WK?"-- Newsmonkey.
Wil de auteur de vreemde cameraregie in vraag stellen? Gaat dit over seksisme of objectivering? Dat was een goede insteek geweest, ja. Maar je krijgt alleen het resultaat van de 'techniek' te zien, en in de titel gaat het over babes - niet over vrouwen. Het is dus even goed mogelijk dat de auteur jaloers is op het 'talent' van de cameraman (mogen we er wel van uitgaan dat dat een man is?), en babes zijn goed voor clicks.

Vlaamse nieuwsredacties zitten vol vieze oude mannetjes

Van Dale maakte bekend dat ze een kleine duizend nieuwe woorden toegevoegd hebben aan hun online woordenboek. In het persbericht vermelden ze ‘twaiku’ als de opvallendste toevoeging. Dat is een via Twitter verstuurde haiku – het is dus duidelijk van waar die naam komt. Het is ook het enige voorbeeld dat ze vermelden.

Dat gebeurt twee keer per jaar, zo’n uitbreiding, en het krijgt daarbij telkens aandacht van onze kranten. Het valt wel op dat ze een voorkeur hebben voor woorden uit een bepaalde context: de ‘opmerkelijkste’ woorden zijn voornamelijk scheldwoorden en alles wat met seks, kak en pis te maken heeft, zelfs al is het maar van ver. In oktober vorig jaar hadden ze het allemaal over sukkelseks (en zijdelings ook over het nochtans alomtegenwoordige selfie), nu gaat het over twerken, pisnicht en sletvrees. De Morgen, Het Laatste Nieuws, Knack, De Standaard, De Redactie, Metro: allemaal één pot nat. Je zou haast geloven dat de vieze-oudemannetjesbrigade een alternatief persbericht verspreid heeft, zo eensgezind zijn ze allemaal in hun selectie van de ‘opvallendste’ nieuwe woorden. In De Morgen doen ze zelfs extra hun best om uit te leggen wat pisnicht is, en om nog eens te vermelden welke andere scheldwoorden voor homo’s er al in Van Dale staan. Alleen Het Nieuwsblad wijkt wat af: zij besteden eerst aandacht aan volksnationalisme en toogstrateeg voor ze het als uitsmijter ook over pisnicht en twerken hebben, en dat nog aanvullen met bitchfight, doggystyle, legerhoer en wraakporno.

Schrijfster Ann De Craemer schreef voor De Morgen ter aanvulling een opiniestuk waarin ze de mensen van Van Dale verwijt aandachtshoeren te zijn (nog zo’n nieuw woord), omdat ze ‘het nieuws willen halen met deze tijdelijke woorden, die vooral seks- en scheldtermen zijn’. Ze beweert dat ze de lijst met nieuwe woorden ‘aandachtig’ gelezen heeft, maar heeft blijkbaar toch een wat selectief geheugen. VRT-taaladviseur en Van Dale-hoofdredacteur Ruud Hendrickx postte overigens een reactie onder dat artikel dat uitleg geeft over het waarom van hun selectie.

Kan die nieuwsberichtgeving anders? Jazeker. In eigen land beperkt Het Belang Van Limburg zich tot twaiku. In Nederland heeft Elsevier heeft het over twaiku en 20 wekenecho. De NOS zet twaiku in de titel en heeft het verder over plonspot, waterwitloof en twistziek. En vatenbommen, wat we aan de oorlog in Syrië te ‘danken’ hebben. Geen seks, geen toiletbezigheden, geen scheldwoorden.

Wie is er dan de aandachtshoer?

Ter info: 

Twee keer per jaar voegt de redactie van Van Dale een reeks nieuwe woorden toe aan hun online woordenboek. Dat zijn voorlopige toevoegingen: pas als die woorden drie jaar lang (regelmatig) gebruikt worden, maken ze voortaan ‘echt’ deel uit van de standaardtaal. Het kan dan wel nog even duren voor ze in de papieren editie terechtkomen, want die krijgt maar om de tien jaar een update. Het bestaan van een verdwijnwoordenboek geeft bovendien aan dat geen enkel woord definitief tot een taal behoort.

Vrouwen in de sport moeten charmant of ravissant zijn

Primeur: een Franse ploeg uit het professionele mannenvoetbal heeft een vrouw aangesteld als hoofdcoach. Een verrassing en een primeur dus. Het artikel op de website van Het Laatste Nieuws besteedt dan ook uitgebreid aandacht aan de sportieve verwezenlijkingen van Helena Costa. Die zijn namelijk de reden voor de beslissing. En toch kon de journalist het niet laten: in de inleiding noemen ze Costa charmant. Want vrouwen zijn in de sportwereld nog altijd in de eerste plaats vrouw en potentieel lustobject - anders zouden hun volleybal- of atletiektenues er bijvoorbeeld 'een beetje' anders uitzien. Het gerelateerd nieuws dient trouwens als illustratie, want in andere artikels gaat het blijkbaar over een 'lekker ding' en een 'ravissante' vrouwelijke scheidsrechter.