Eenzijdige perspectieven

Geen 'debat' verhit zo de gemoederen als de Zwarte Pietendiscussie. De media - en heel wat opiniemakers - blijven daarbij heel hard in één perspectief zitten: Zwarte Piet is 'van ons'. 'We' weigeren dan ook massaal de nieuwe Sinterklaasliedjes te zingen. De vraag om aanpassing komt volgens die artikels zelden of nooit van 'voorstanders van een divers en inclusief feest' maar van 'tegenstanders van Zwarte Piet'. Zo wordt de indruk gewekt dat het niet om aanpassingen of veranderingen zou gaan, maar om een aanval en om afschaffing van de Pietenfiguur op zich. Of het om racisme gaat, is een vraag die bijna uitsluitend aan blanke mensen gesteld wordt: zie bijvoorbeeld Reyers Laat en TerZake. Mensen met een zwarte huidskleur zijn blijkbaar moeilijk te vinden, tenzij ze voor Zwarte Piet zijn. Meer zelfs: die enkelingen vegen de discussie blijkbaar van tafel. Nog liever een moslim die het probleem niet ziet dan de woordvoerder van het Afrikaans Platform, dus, terwijl die laatste zowel door zijn persoonlijke ervaring als door zijn functie een veel logischer gesprekspartner is.

In dat soort sfeer krijgen we titels zoals die van het Algemeen Dagblad: "Hoe houden we het gezellig?" (mijn cursivering - bb) Dat is niet de vraag. Voor heel wat mensen is het niet gezellig, en dat proberen ze al een paar decennia duidelijk te maken. Hoe maken we het gezellig, zou dat dus moeten zijn. En één ding is zeker: alvast niet door geweld tijdens betogingen of doodsbedreigingen.

Blanke daders en zwarte slachtoffers

Er zijn structurele verschillen in hoe Amerika omgaat met blanken en zwarten. James Holmes, die in 2012 in een bioscoop een bloedbad aanrichtte, werd gewoon in de boeien geslagen. Michael Brown, die niet snel genoeg op het voetpad ging lopen toen de politie dat beval, werd daarentegen op klaarlichte dag doodgeschoten. In het eerste geval vroegen de media zich alleen maar af hoe zo'n intelligente jongen tot zo'n monsterlijke daad in staat was. De familie van Brown moet zich ondertussen uitsloven om in te gaan tegen een karaktermoord. (Hij poseerde ooit uitdagend voor een foto! Hij had snoep gestolen!)

Dit zijn geen alleenstaande gevallen. Blanke daders worden zowel door de politie als door de media veel voorzichtiger aangepakt dan zwarte slachtoffers. De Huffington Post zette een hele reeks krantenkoppen naast elkaar, en de teneur is heel duidelijk. Onder het artikel staan bovendien nog een aantal links naar andere nieuwssites, waar al gelijkaardige verhalen gepubliceerd zijn.

Greg Howard, een Amerikaanse journalist en redacteur, schreef er een artikel over dat vertaald werd door De Wereld Morgen: 'Amerika is niet voor zwarte mensen'. Het gaat in hoofdzaak over de dood van Michael Brown, en welke rol systematisch racisme en de militarisering van de politie daarin speelden. Het incident is het zoveelste waarbij een ongewapende zwarte man gedood wordt door de politie, én het zoveelste waarbij het slachtoffer gedemoniseerd wordt. "Er zijn redenen waarom blanke wapenrechtenactivisten kunnen binnenwandelen in een Chipotle-restaurant met een groot geweer en slechts beschouwd worden als onhandige hinderpalen, terwijl ongewapende zwarte mannen gedood worden omdat ze naar hun portemonnee of gsm grijpen of omdat ze een speelgoedgeweer dragen."